Kıyafette Tüylenme (Boncuklanma) Nasıl Önlenir ve Giderilir?

Tüylenme nedir, neden olur?

Tüylenme (boncuklanma, İngilizce pilling) kumaş yüzeyine çıkan gevşek lif uçlarının sürtünmeyle küçük toplar oluşturması ve henüz kopmamış liflerle kumaşa tutunmasıdır. Bir laboratuvar çalışması da kumaşın kumaşa sürtünmesinin boncuklanma ve aşınmanın temel nedeni olduğunu, lif, iplik ve kumaş yapısının bu süreci etkilediğini gösteriyor.

Woolmark'a göre tüylenme en çok dirsek, koltuk altı, kol, karın ve yanlarda görülür; giyen kişinin hareketliliği ve masa başında uzun oturma gibi pürüzlü yüzeylere sürekli temas da etkilidir. Pantolon ve taytta ise iç uyluk ve oturma bölgesi sık görülen yerlerdir.

Hangi kumaş ne kadar tüylenir?

Genel kural: örme kumaşlar dokumadan, gevşek örgü sık örgüden daha çok tüylenir. Woolmark üretim tarafında daha uzun lif, daha yüksek büküm ve daha sık yapının tüylenmeyi azalttığını belirtir.

Tüylenmeyi önlemek için

1. 1
   Giysiyi yıkamadan önce ters çevirin; dış yüzey tamburla ve diğer çamaşırlarla daha az sürtünür.
2. 2
   Makineyi aşırı doldurmayın; triko ve tüylenmeye yatkın ürünleri kot, fermuarlı ve cırt cırtlı parçalarla birlikte yıkamayın.
3. 3
   Yünlüde yumuşatıcı kullanmayın (Woolmark önerisi); yün programı veya elde ılık yıkama yeterlidir.
4. 4
   Kazakları düz serip kurutun; triko için yıkama ve kurutma rehberi ayrıntılı sıcaklık önerileri içerir.
5. 5
   Sürtünmeyi azaltın: omuz çantası, emniyet kemeri ve pürüzlü masa kenarı kazakta tüylenmeyi hızlandırır.
6. 6
   Aynı kazağı art arda giymek yerine dönüşümlü kullanın.

Oluşan boncuklar nasıl alınır?

• Elle: Az sayıda boncuğu kurutmadan sonra veya ütüden önce parmakla toplamak yeterli olabilir.
• Tarak: Woolmark ince dişli tarağın nazikçe kullanılmasını önerir.
• Pilli tüy alma makinesi: Woolmark bunları ucuz ve etkili bir yol olarak gösterir. Giysiyi düz bir zemine serin, kumaşı germeden hafif dokunuşlarla çalışın.
• Jilet veya sert fırça: İnce örgüde ipliği kesebilir; kullanmayacaksanız uzak durun.

Boncuk almak yüzeyi yeniler ama kumaş inceldikçe bölge yeniden tüylenebilir. Tüylenme sürekli aynı bölgelerde oluyorsa nedeni sürtünmedir; bunun için kıyafetler neden yıpranır rehberine bakın.

Satın alırken dikkat

• Kazağın yüzeyine elinizi sürtün: lif uçları hemen kabarıyorsa tüylenme eğilimi yüksek olabilir.
• Sık örgülü, sıkı bükümlü iplikten yapılmış trikolar genelde daha dayanıklıdır; triko sayfası örgü türlerini anlatıyor.
• İçerik etiketinde yüksek oranda akrilik varsa bakımı özenle yapmayı baştan hesaba katın.

Kazak ve hırka seçimi için kadın triko ve erkek triko rehberlerine göz atabilirsiniz.