Triko Nedir? Örme Kumaş Yapısı, Seçimi ve Bakımı
Buyukbeden.net Editör EkibiYayın sorumlusu: BigBangYayın 4 dk okuma
Kısa cevap
Triko, ipliğin ilmekler halinde birbirine geçirilmesiyle oluşan örme bir kumaş yapısıdır; bir lif adı değildir. Bu yüzden "triko" yazan bir kazak pamuk, yün, akrilik veya viskondan olabilir. Örme yapı vücuda uyar ve esner; buna karşılık dokumaya göre daha çok boncuklanır. Bakım, ipliğin lifine göre yapılır.
- Tür
- Kumaş yapısı
- His
- Yumuşak, esnek ve vücuda uyan; kalınlığı ipliğe göre değişir
- Mevsim
- Sonbahar, Kış, İlkbahar
- Diğer adları
- örme kumaş, örgü, tricot, kazak kumaşı
Bakım: Bakım iplikteki life göre değişir; etiketteki talimat önce gelir. Genel kural olarak triko ters çevrilip nazik programda yıkanır, sıkılmaz ve havlu üzerinde düz serilerek kurutulur. Yün triko yün programında veya elde yıkanır; tambur yalnız etiket izin veriyorsa.
Artıları
- Örme yapı vücuda uyar ve esner
- Hacimli iplikle sıcak, ince iplikle hafif ürün yapılabilir
- Pamuk, yün, akrilik, viskon gibi her lifle üretilebilir
Eksileri
- Örme kumaş dokumadan daha çok boncuklanır; gevşek örgüde daha da fazla
- Islakken asılırsa kendi ağırlığıyla uzayabilir
- Takılıp çekilen ilmek kaçabilir
Giysi seçiminde etkisi
Editör notu: Triko esnediği için göğüs ve kol çevresinde dokuma kumaşlara göre daha affedici oturur. Sık ve orta kalınlıkta örgü biçimini daha iyi korur ve daha az boncuklanır; çok gevşek örgü ise kol içi ve yanlarda erken yıpranabilir. Kazak ve hırka seçimi için kadın triko ve erkek triko rehberlerine bakın.
Triko nedir?
Triko, ipliğin ilmekler halinde birbirine geçirilmesiyle oluşan örme kumaştır. Dokumada çözgü ve atkı iplikleri dik açıyla kesişir; örmede böyle bir kesişme yoktur, kumaşı ilmek sıraları oluşturur. Atkılı örmede ilmek sıraları yatay, çözgülü örmede dikey ilerler. TDK trikoyu Fransızca tricot'tan gelen, örülerek yapılan bir tür yün kumaş olarak tanımlar; günümüzde ise triko pamuk, akrilik, viskon, yün ve bunların karışımlarıyla üretilir.
Kısacası "triko" kumaşın nasıl yapıldığını, etiketteki içerik bilgisi ise neyden yapıldığını söyler. Bakım ve his büyük ölçüde ipliğin lifine bağlıdır.
Trikonun hissi ve esnekliği
Örme kumaş vücuda uyar ve esner; dokuma ise daha sabittir. Kalın ve hacimli iplikle sıcak bir kazak, ince iplikle hafif bir yazlık triko elde edilir. Örgü sıklaştıkça kumaş daha düzgün yüzeyli ve dayanıklı olur.
| İplik | His ve kullanım | Dikkat |
|---|---|---|
| Yün | Sıcak tutar, şekil korur | Sıcak su ve fazla hareket çekme ve keçeleşme yapar |
| Akrilik | Hafif, hacimli, yün benzeri; rengini korur | Kolay boncuklanabilir |
| Pamuk | Serin, nem emici; mevsim geçişlerinde | Ağır örgü ıslakken uzayabilir |
| Viskon | Dökümlü, serin, yumuşak | Islakken zayıflar; düz kurutulur |
Mevsim
Kalın yün ve akrilik trikolar sonbahar ve kış, ince pamuk ve viskon trikolar ilkbahar ve serin yaz akşamları için uygundur.
Triko nasıl yıkanır ve kurutulur?
- Etiketteki içerik ve bakım sembollerine bakın; sıcaklık ve program bunlara göre seçilir.
- Trikoyu ters çevirin; yüzey sürtünmesi ve boncuklanma azalır.
- Nazik program veya yün programı seçin; yün triko için elde yıkamada su yaklaşık 30 °C olmalıdır.
- Sıkmayın, burmayın; fazla suyu havluya sararak alın.
- Havlu üzerinde düz serin ve elle şekil verin. Asmayın; ıslak triko kendi ağırlığıyla uzar.
- Güneş ve kalorifer önünden uzak kurutun. Tambur yalnız etiket izin veriyorsa.
Yün triko için ütü gerekiyorsa yün ayarında (iki nokta), nemle veya buharla ve bastırmadan yapılır.
Büyük beden seçiminde trikonun etkisi
- Esneklik: Triko göğüs, kol ve göbek çevresinde dokuma kumaşa göre daha rahat oturur; ölçüler arasında kalındığında esneme payı yardımcı olur.
- Dökümlülük: İnce ve dökümlü triko vücut hattını takip eder; orta kalınlıktaki sık örgü daha düz bir yüzey verir. Çok kalın ve kabarık örgü hacim ekler; bu bir tercih meselesidir.
- Sürtünme: Kol içi, koltuk altı, yanlar ve karın bölgesi boncuklanmanın ilk görüldüğü yerlerdir. Sık örgü ve uzun lifli iplik daha dayanıklıdır.
- Uzama: Uzun hırka ve tunik boylarında ağır örgü asılı kaldıkça uzayabilir; katlayarak saklamak biçimi korur.
Hırka için kadın hırka ve erkek hırka rehberlerine bakın.
Sık görülen triko karışımları
Akrilik-yün karışımında yün sıcaklık ve şekil koruma, akrilik hafiflik katar. Pamuk-akrilik karışımları daha yumuşak ve kolay bakımlı olur; viskon-polyester karışımları dökümü artırır. Karışımlarda bakım baskın life göre yapılır; bkz. kumaş karışımları.
Sık sorulan sorular
Triko bir kumaş türü mü, lif mi?
Triko bir lif değil, örme kumaş yapısıdır. TDK trikoyu örülerek yapılan bir tür yün kumaş olarak tanımlar; bugün ise triko pamuk, akrilik, viskon ve karışımlarla da üretilir. Lifi öğrenmek için etiketteki içerik bilgisine bakın.
Triko kazak neden tüylenir?
Örme kumaşlar dokumalardan, gevşek örgüler de sık örgülerden daha çok boncuklanır. Akrilik gibi bazı lifler de boncuklanmaya yatkındır. Ters çevirerek yıkamak, sürtünmeyi azaltmak ve boncukları tarakla almak yardımcı olur.
Triko nasıl kurutulur?
Havlu üzerinde düz serilerek, şekli elle düzeltilerek kurutulur. Islak triko asılırsa kendi ağırlığıyla uzayabilir. Yün trikoyu güneş ve kalorifer önünden uzak tutmak gerekir.
Triko çeker mi?
Bu ipliğe bağlıdır. Yün triko sıcak su ve fazla mekanik hareketle çekip keçeleşebilir; akrilik aşırı ısıda hacim kaybedebilir. Etiketteki sıcaklığı aşmamak ve nazik program kullanmak riski azaltır.
Triko ile penye arasındaki fark nedir?
Triko örme kumaş yapısını, penye ise pamuk ipliğinin taranarak hazırlanmasını anlatır. Penye iplikten örülmüş ince bir tişörtlük kumaş da teknik olarak örme yapıdadır. Bkz. penye.
Bu kumaşın sık kullanıldığı kategoriler
Kaynaklar
- Encyclopedia of Clothing and Fashion – Knitting · Başvuru kaynağı · kontrol:
- CottonWorks – Knitting · Başvuru kaynağı · kontrol:
- TDK Güncel Türkçe Sözlük – triko · Başvuru kaynağı · kontrol:
- American Fiber Manufacturers Association – Rayon (triko düz kurutma) · Başvuru kaynağı · kontrol:
- Woolmark – yün nasıl yıkanır · Markanın resmi sitesi · kontrol:
- Woolmark – yün nasıl kurutulur · Markanın resmi sitesi · kontrol:
- Woolmark – boncuklanma · Markanın resmi sitesi · kontrol:
- Wikipedia – Pill (textile), boncuklanma · Başvuru kaynağı · kontrol:
Hazırlayan
Buyukbeden.net Editör Ekibi; beden, kumaş, stil ve alışveriş rehberlerini hazırlar. Beden tabloları ve teknik bilgiler yalnız kaynağı gösterilerek yayımlanır, kaynağı doğrulanamayan bilgi yazılmaz.
Yayın sorumlusu: BigBang (Kurucu ve yayın sorumlusu)
Son güncelleme:
Bunu da okuyun
