Viskon Nedir? Özellikleri, Bakımı ve Kullanımı
Buyukbeden.net Editör EkibiYayın sorumlusu: BigBangYayın 4 dk okuma
Kısa cevap
Viskon, odun hamuru gibi doğal selülozun kimyasal işlemle yeniden lif haline getirilmesiyle üretilir; ne tamamen doğal ne de sentetiktir. Nemi çok iyi emer, ısıyı az tutar, yumuşak ve dökümlüdür. Islakken belirgin biçimde zayıflar; işlem görmemişse yıkamada çekebilir, bu yüzden etiketteki bakım talimatı önemlidir.
- Tür
- Lif
- Köken
- Yarı sentetik (rejenere)
- His
- Yumuşak, dökümlü ve serin
- Sıcak tutma
- Düşük
- Mevsim
- İlkbahar, Yaz
- Ütü
- Orta ısı
- Diğer adları
- rayon, viskoz, viscose
Bakım: Çoğu viskon üründe kuru temizleme önerilir. Yıkanabilen ürün ılık veya soğuk suda, hafif deterjanla ve sıkmadan yıkanır; silkelenip askıda kurutulur, triko ise düz serilir. Ütü tersten, nemliyken ve orta ısıda yapılır.
Artıları
- Nemi çok iyi emer, sıcakta rahat ettirir
- Yumuşak tuşeli ve dökümlüdür
- Kolay boyanır, canlı renk tutar
Eksileri
- Islakken belirgin biçimde zayıflar
- İşlem görmemişse yıkamada çekebilir veya biçimi bozulabilir
- Esneyip eski haline dönme yeteneği düşüktür
- Çoğu üründe kuru temizleme önerilir
Giysi seçiminde etkisi
Editör notu: Viskon vücuda yapışmadan akar ve sıcakta sentetiklere göre daha serin hissettirir; yazlık elbise ve bluzda rahat bir seçenektir. Esneyip eski haline dönme yeteneği düşük olduğu için dar kalıplarda değil, biraz bolluk payı olan kesimlerde daha iyi sonuç verir. Ayrıntılar için yıkama ve kurutma rehberine bakın.
Viskon nedir?
Viskon, AB tekstil yönetmeliğinde "viskoz yöntemiyle üretilen rejenere selüloz lifi" olarak tanımlanır. Odun hamuru ya da pamuk linteri gibi kaynaklardan elde edilen selüloz, sodyum hidroksit ve karbon disülfürle bir çözeltiye dönüştürülür. Bu çözelti ince deliklerden bir asit banyosuna basılır ve yeniden katılaşarak lif haline gelir. Hammaddesi doğal, üretimi fabrikada olduğu için viskon "yarı sentetik" ya da "rejenere" lif diye anılır. ABD'de aynı lif ailesine "rayon" denir.
Viskonun hissi ve dökümü
Viskon yumuşak bir tuşeye ve akışkan bir dökülmeye sahiptir; kumaş vücut hattını takip etmek yerine aşağı doğru süzülür. Kolay boyandığı için canlı ve derin renkler tutar. Bu özellikleriyle yazlık elbise, bluz, tunik ve gömlekte, ayrıca astarda sık kullanılır.
Esneklik ve mevsim
Viskonun kendi esnekliği sınırlıdır; esneyip eski haline dönme yeteneği düşüktür. Bu yüzden esneme gereken ürünlerde viskona genellikle elastan katılır. Nemi çok iyi emmesi ve ısıyı az tutması, onu ilkbahar ve yaz için uygun bir lif yapar. AB'nin resmi nem payı tablosunda viskon %13 ile en emici lifler arasındadır.
Viskon nasıl yıkanır ve kurutulur?
Viskonun en önemli zaafı, ıslakken belirgin biçimde zayıflamasıdır. Bu nedenle yıkama ve kurutma sırasında fazla mekanik hareket, sıkma ve ısı kumaşa zarar verebilir.
| Adım | Öneri | Neden |
|---|---|---|
| Yıkama | Ilık veya soğuk su, hafif deterjan, nazik program; etiket kuru temizleme diyorsa yıkanmaz | Islakken zayıflar, işlem görmemişse çekebilir |
| Ters çevirme | Yıkamadan önce ters çevirin | Yüzey sürtünmesini azaltır |
| Sıkma | Sıkmayın, burmayın; düşük devirde santrifüj | Islak lif kolay biçim değiştirir |
| Kurutma | Silkeleyip askıda; viskon triko düz serilerek | Asılan ağır örgü kendi ağırlığıyla uzayabilir |
| Tambur | Etiket izin vermiyorsa kullanmayın | Isı ve hareket çekme riskini artırır |
| Ütü | Tersten, nemliyken, orta ısı; yüzden ütülenecekse ütü bezi | Yüzeyde parlama ve iz önlenir |
Büyük beden seçiminde viskonun etkisi
- Nefes alma ve serinlik: Yüksek nem emiciliği sıcak günlerde rahat ettirir. Kalıbın bol olması da hava dolaşımına katkı verir.
- Dökümlülük: Viskon vücuda yapışmadan düştüğü için A kesim elbise, kimono kol bluz ve geniş paça pantolonda akışkan bir görünüm verir. Kalıp seçimi için elbise rehberi ve kadın gömlek rehberi yardımcı olur.
- Esneme geri dönüşü: Saf viskon dar kalıpta oturup kalktıkça diz ve oturak bölgesinde biçim kaybedebilir; daha rahat bir kalıp ya da elastan katkılı karışım tercih edilebilir.
- Sürtünme: İç bacak ve koltuk altı gibi sürtünme bölgelerinde kumaş daha çabuk yıpranabilir. Ters çevirerek yıkamak ve nazik program bu bölgelerin ömrünü uzatmaya yardımcı olur.
Viskon hangi liflerle karıştırılır?
| Karışım | Ne katar | Not |
|---|---|---|
| Viskon + polyester | Polyester mukavemet ve çekmezlik, viskon yumuşaklık ve hava geçirgenliği katar | İkincil kaynakta; bakım baskın life göre yapılır |
| Viskon + elastan | Elastan esneme ve geri dönüş verir | Bu karışıma özel kaynak bulamadık; bakım baskın life göre |
| Keten + viskon | Ketene göre daha az buruşur, daha iyi dökülür | İkincil kaynakta, güveni orta-düşük |
Karışımların etikette nasıl okunacağını kumaş karışımları sayfasında anlattık. Viskonu pamukla kıyaslamak isterseniz pamuk, ıslakken daha dayanıklı akrabası için modal sayfasına bakın.
Sık sorulan sorular
Viskon doğal bir kumaş mı?
Tam olarak değil. Hammaddesi doğal selülozdur, ancak bu selüloz kimyasal işlemle çözülüp yeniden lif haline getirilir. Bu yüzden viskon rejenere (yarı sentetik) bir lif olarak sınıflandırılır.
Viskon çeker mi?
İşlem görmemiş viskon yıkamada çekebilir veya biçimini kaybedebilir. Etiketteki talimata uymak, ılık ya da soğuk suda nazik programda yıkamak, sıkmamak ve tamburda kurutmamak bu riski azaltır.
Viskon terletir mi?
Viskon nemi çok iyi emer ve ısıyı az tutar; AB'nin etiket hesabında kullandığı anlaşmalı nem payı viskon için %13, polyester için %1,5'tir. Bu yüzden sıcakta polyesterden daha serin hissettirir. Yine de serinliği kumaşın kalınlığı ve kalıbın bolluğu da etkiler; ayrıntılar ter ve kumaş sayfasında.
Viskon ile modal arasındaki fark nedir?
İkisi de rejenere selülozdur. Modal değiştirilmiş bir viskoz yöntemiyle üretilir; ıslakken normal viskondan daha güçlüdür, elastik toparlanması daha iyidir ve makinede yıkanabilir.
Viskon tüylenir mi?
Viskonun boncuklanma eğilimi için doğrudan bir kaynak bulamadık. Genel kural olarak örme ve gevşek yapılı kumaşlar, sık dokumalara göre daha çok boncuklanır; yıkamadan önce ters çevirmek sürtünmeyi azaltır.
Bu kumaşın sık kullanıldığı kategoriler
Kaynaklar
- AB Yönetmeliği 1007/2011 Ek I – lif adları ve tanımları · Mevzuat · kontrol:
- AB Yönetmeliği 1007/2011 Ek IX – anlaşmalı nem payları · Mevzuat · kontrol:
- Encyclopedia of Clothing and Fashion – Rayon · Başvuru kaynağı · kontrol:
- American Fiber Manufacturers Association – Rayon · Başvuru kaynağı · kontrol:
- Wikipedia – Rayon (esneme ve geri dönüş) · Başvuru kaynağı · kontrol:
- SewGuide – karışım kumaşlar (ikincil kaynak) · Başvuru kaynağı · kontrol:
Hazırlayan
Buyukbeden.net Editör Ekibi; beden, kumaş, stil ve alışveriş rehberlerini hazırlar. Beden tabloları ve teknik bilgiler yalnız kaynağı gösterilerek yayımlanır, kaynağı doğrulanamayan bilgi yazılmaz.
Yayın sorumlusu: BigBang (Kurucu ve yayın sorumlusu)
Son güncelleme:
Bunu da okuyun
