Keten Nedir? Özellikleri, Kırışması ve Bakımı
Buyukbeden.net Editör EkibiYayın sorumlusu: BigBangYayın 3 dk okuma
Kısa cevap
Keten, keten bitkisinin (Linum usitatissimum) gövdesinden elde edilen doğal bir liftir. Pamuktan yaklaşık iki kat güçlüdür ve ıslakken daha da güçlenir; çok emici olduğu için sıcakta serin tutar. Esnekliği düşük olduğundan kolay kırışır ve ilk yıkamalarda orta düzeyde çekebilir.
- Tür
- Lif
- Köken
- Doğal
- His
- Serin, kuru ve dokulu; kullandıkça yumuşar
- Sıcak tutma
- Düşük
- Kırışma
- Yüksek
- Mevsim
- İlkbahar, Yaz
- Diğer adları
- linen, keten kumaş
Bakım: Yıkamaya ve ütüye dayanıklıdır; küf, ter ve ağartıcıya duyarlıdır. Bir gömlek üreticisi en çok 40 °C, ağartıcısız deterjan ve askıda kurutma öneriyor; tambur kullanılacaksa düşük ısı ve hafif nemliyken çıkarma. Ütü nemliyken tersten yapılır. Önce etiketteki talimat geçerlidir.
Artıları
- Pamuktan yaklaşık iki kat güçlüdür, ıslakken daha da güçlenir
- Çok emicidir, sıcakta serin tutar
- Kullandıkça parlaklaşır, tüy bırakmaz
- Boncuklanmaya karşı dirençlidir
Eksileri
- Esnekliği düşük olduğu için kolay kırışır
- Başta orta düzeyde çekebilir
- Küf, ter ve ağartıcıya duyarlıdır
Giysi seçiminde etkisi
Editör notu: Keten sıcak havada en serin seçeneklerden biridir ve vücuda yapışmaz. Esnemediği için dar kalıp yerine biraz bolluk payı olan kesimler daha rahat eder; oturunca oluşan kırışıklıklar ketenin doğasıdır. Daha az buruşan bir seçenek isteyenler keten-viskon karışımına bakabilir.
Keten nedir?
Keten, keten bitkisinin (Linum usitatissimum) gövdesinden elde edilen bir "gövde lifi"dir. TDK'ya göre sözcük Arapça kettān'dan gelir ve hem bitkiyi hem de kumaşı anlatır. İnsanlığın en eski tekstil liflerinden biridir; bugün yazlık gömlek, elbise, pantolon ve ev tekstilinde yaygındır.
Ketenin hissi ve özellikleri
Keten tende serin, kuru ve hafif dokulu bir his verir; yüzeyindeki doğal düzensizlikler kumaşa karakter katar. Kullandıkça ve yıkandıkça yumuşar, parlaklaşır ve tüy bırakmaz. Lif olarak pamuktan yaklaşık iki kat güçlüdür ve ıslakken daha da güçlenir. Çok emicidir: AB'nin resmi nem payı tablosunda keten %12 ile pamuğun (%8,5) üzerindedir.
Esneklik, kırışma ve mevsim
Ketenin esnekliği düşüktür; bu yüzden hem esnemez hem de kolay kırışır. Kırışıklık ketenin kusuru değil doğasıdır ve birçok kişi bu doğal görünümü tercih eder. Isıyı tutmadığı ve teri hızla emdiği için ilkbahar ve yaz kumaşıdır.
Keten nasıl yıkanır, kurutulur ve ütülenir?
| Adım | Öneri | Not |
|---|---|---|
| Sıcaklık | Bir gömlek üreticisinin önerisi en çok 40 °C | Başta orta düzeyde çekebilir |
| Deterjan | Ağartıcısız; elde yıkama daha naziktir | Keten ağartıcıya duyarlıdır |
| Kurutma | Askıda en iyisi; tambur kullanılacaksa düşük ısı ve hafif nemliyken çıkarın | Kuruyunca kırışıklık kalıcılaşır |
| Ütü | Nemliyken, tersten, orta-yüksek ısı | Keten yüksek sıcaklığa dayanır; etiketteki nokta sayısını aşmayın |
| Saklama | Kuru ve havadar yerde | Keten küfe duyarlıdır |
Büyük beden seçiminde ketenin etkisi
- Nefes alma: Sıcak ve nemli günlerde en serin seçeneklerden biridir; bol kesimle birlikte hava dolaşımı artar.
- Esneme: Keten esnemediği için omuz, göğüs ve basende ölçüye dikkat etmek gerekir. Gömlek ve pantolonda biraz bolluk payı hareket rahatlığı sağlar; kadın gömlek ve erkek gömlek rehberlerinde ölçü ipuçları var.
- Kırışma: Oturma bölgesinde ve dizde kırışıklık kaçınılmazdır; keten-viskon veya keten-pamuk karışımları bu konuda daha esnek bir seçenek olabilir.
- Sürtünme: Keten boncuklanmaya dirençlidir; iç bacakta tüylenme sorunu yaşayanlar için yazlık pantolonda iyi bir alternatif olabilir.
- Ter: Keten tere duyarlıdır; terli ürünü bekletmeden yıkamak kumaşın ömrünü korur. Bkz. ter ve kumaş.
Yazlık pantolon için kadın pantolon ve erkek pantolon rehberlerine bakın.
Keten hangi liflerle karıştırılır?
| Karışım | Ne değişir |
|---|---|
| Keten + viskon | Daha az buruşur ve daha iyi dökülür (ikincil kaynak, güveni orta-düşük) |
| Keten + pamuk | Ketenin dokusuna pamuğun yumuşaklığı eklenir; bu karışımın güç üzerindeki etkisine dair kaynaklar çelişkili olduğundan iddia etmiyoruz |
| Keten + elastan | Az oranda esneme kazandırır; bakım baskın life göre yapılır |
Karışımları okumak için kumaş karışımları sayfasına bakın.
Sık sorulan sorular
Keten neden bu kadar kırışır?
Keten lifinin esnekliği düşüktür; kıvrıldığında eski haline kendiliğinden dönmez. Bu nedenle oturduğunuzda ve katladığınızda iz kalır. Nemliyken ütülemek veya buhar düzeltir; keten-viskon karışımları daha az buruşur.
Keten çeker mi?
Keten ilk yıkamalarda orta düzeyde çekebilir. Etiketteki sıcaklığı aşmamak ve tamburda yüksek ısıdan kaçınmak riski azaltır.
Keten yazın terletir mi?
Keten çok emici bir liftir; AB'nin anlaşmalı nem payı keten için %12, polyester için %1,5'tir. Sıcakta serin tutması bu yüzdendir. Ancak keten tere duyarlıdır; ter lekesini bekletmeden yıkamak kumaşı korur.
Keten makinede yıkanır mı?
Çoğu keten ürün makinede yıkanabilir; bir gömlek üreticisi en çok 40 °C ve ağartıcısız deterjan öneriyor, elde yıkamanın daha nazik olduğunu belirtiyor. Etiketteki talimat her zaman önce gelir.
Keten tüylenir mi?
Keten boncuklanmaya karşı dirençli liflerdendir ve tüy bırakmaz; kullandıkça yüzeyi parlaklaşır.
Bu kumaşın sık kullanıldığı kategoriler
Kaynaklar
- AB Yönetmeliği 1007/2011 Ek I – lif adları ve tanımları · Mevzuat · kontrol:
- AB Yönetmeliği 1007/2011 Ek IX – anlaşmalı nem payları · Mevzuat · kontrol:
- Encyclopedia of Clothing and Fashion – Linen · Başvuru kaynağı · kontrol:
- TDK Güncel Türkçe Sözlük – keten · Başvuru kaynağı · kontrol:
- Eton – keten gömlek bakımı · Markanın resmi sitesi · kontrol:
- Wikipedia – Linen (çekme, ıslak mukavemet) · Başvuru kaynağı · kontrol:
- Wikipedia – Pill (textile), boncuklanma direnci · Başvuru kaynağı · kontrol:
- SewGuide – karışım kumaşlar (ikincil kaynak) · Başvuru kaynağı · kontrol:
Hazırlayan
Buyukbeden.net Editör Ekibi; beden, kumaş, stil ve alışveriş rehberlerini hazırlar. Beden tabloları ve teknik bilgiler yalnız kaynağı gösterilerek yayımlanır, kaynağı doğrulanamayan bilgi yazılmaz.
Yayın sorumlusu: BigBang (Kurucu ve yayın sorumlusu)
Son güncelleme:
Bunu da okuyun
