Polyester Nedir? Terletir mi? Özellikleri ve Bakımı
Buyukbeden.net Editör EkibiYayın sorumlusu: BigBangYayın 3 dk okuma
Kısa cevap
Polyester, petrokimyasal hammaddeden üretilen sentetik bir liftir. Güçlüdür, çekmez, kırışmaz, çabuk kurur ve biçimini korur. Nemi çok az emdiği için pamuk gibi nefes almaz ve sıcakta terletebilir; ancak nem yönetimi işlemi görmüş spor kumaşlar teri yüzeye taşıyarak farklı davranabilir.
- Tür
- Lif
- Köken
- Sentetik
- His
- Pürüzsüz, hafif; inceliğine göre akışkan ya da dolgun
- Nefes alma
- Düşük
- Kırışma
- Düşük
- Mevsim
- 4 mevsim
- Ütü
- Orta ısı
- Diğer adları
- poliester, pes
Bakım: Makinede ılık suda yıkanır; son durulamada yumuşatıcı kullanılabilir. Düşük ısıda tamburda kurutulup hemen çıkarılır. Gerekirse orta ısıda ütülenir.
Artıları
- Güçlü; uzamaya, çekmeye ve aşınmaya dayanıklı
- Çabuk kurur ve kırışmaz
- Isıyla verilen pliseyi ve biçimi korur
- Küfe dayanıklı
Eksileri
- Emiciliği düşük, pamuk gibi nefes almaz; sıcakta terletebilir
- Yağlı lekeleri tutar
- Kuru havada statik elektrik yapabilir
- Boncuk oluşursa kumaşa tutunur; özellikle kısa elyaflı türlerde
Giysi seçiminde etkisi
Editör notu: Polyester biçimini korur ve kırışmadığı için seyahat ve iş günü için pratik bir kumaştır. Sıcak havada ise nem emiciliği düşük olduğu için terletebilir; yazın bol kalıp veya pamuk ya da viskon karışımı daha rahat olabilir. Nem yönetimi için işlem görmüş spor polyesterleri farklı davranır; bkz. ter ve kumaş.
Polyester nedir?
AB tekstil yönetmeliği polyesteri, zincir kütlesinin en az %85'i bir diol ile tereftalik asit esterinden oluşan lif olarak tanımlar. Kısacası petrokimyasal hammaddeden üretilen sentetik bir liftir. Sürekli filament (uzun, kesintisiz lif) ya da kesik elyaf olarak üretilir; kesik elyaftan yapılan iplik pamuğa benzer bir tutum verir.
Polyesterin hissi ve özellikleri
Polyester ince filament halinde saten ve şifon gibi akışkan kumaşlar, kalın örme halinde scuba gibi dolgun kumaşlar oluşturabilir. Güçlüdür; uzamaya, çekmeye, aşınmaya ve küfe dayanıklıdır. Çabuk kurur, kırışmaz ve ısıyla verilen pliseyi korur. Zayıf yanları ise emiciliğinin düşük olması, yağlı lekeleri tutması ve kuru havada statik elektrik yapmasıdır.
Esneklik ve mevsim
Polyester lifinin kendisi az esner; esneme gereken ürünlerde elastan eklenir veya örme yapı kullanılır. Kumaşın kalınlığına göre dört mevsim giyilir: ince polyester bluz yazın, kalın kaban astarı ve dolgulu mont kışın. Ancak sıcak ve nemli havada terletme eğilimi hesaba katılmalıdır.
Polyester nasıl yıkanır ve kurutulur?
| Adım | Öneri | Not |
|---|---|---|
| Yıkama | Makinede ılık su | Yağlı lekeleri tuttuğu için lekeye erken müdahale edin |
| Yumuşatıcı | Son durulamada kullanılabilir | Statik elektriği azaltır |
| Ters çevirme | Önerilir | Boncuklanmayı tetikleyen yüzey sürtünmesini azaltır |
| Kurutma | Düşük ısıda tambur, bittiğinde hemen çıkarın; askıda da çabuk kurur | Yüksek ısı ve bekletme kırışık izi bırakabilir |
| Ütü | Gerekirse orta ısı | Çoğunlukla ütü gerektirmez |
Büyük beden seçiminde polyesterin etkisi
- Nefes alma: Nem emiciliği düşük olduğu için yazın, özellikle dar ve kalın polyesterde terleme hissi artabilir. Bol kalıp ve ince kumaş bu etkiyi azaltır.
- Nem yönetimi: Spor giyimde kullanılan, teri dışa taşıyacak şekilde işlenmiş polyesterler farklıdır. Araştırmalar serinletmede lif türünden çok kumaşın bu işleminin belirleyici olduğunu gösteriyor.
- Sürtünme ve boncuklanma: İç bacak gibi sürtünme bölgelerinde oluşan boncuklar polyesterde kolay kopmaz ve kumaşta kalır. Sık dokulu, filament polyester kesik elyaflı türlere göre daha düzgün kalır.
- Biçim koruma: Kırışmaması ve çekmemesi, gün boyu düzgün görünüm isteyenler için avantajdır; erkek mont ve iş kıyafetlerinde bu yüzden yaygındır.
Polyester hangi liflerle karıştırılır?
| Karışım | Ne değişir |
|---|---|
| Pamuk + polyester | Daha güçlü, daha az çeken ve buruşan kumaş; emicilik pamuğa göre düşer |
| Viskon + polyester | Polyester çekmezlik ve mukavemet, viskon yumuşaklık ve hava geçirgenliği katar (ikincil kaynak) |
| Polyester + elastan | Esneme ve geri dönüş; scuba, tayt ve streç pantolonlarda sık görülür |
Karışımlarda bakım, etiketteki talimata ve ağırlıkça baskın life göre yapılır. Ayrıntılı tablo için kumaş karışımları, ter ve koku için ter ve kumaş sayfasına bakın.
Sık sorulan sorular
Polyester terletir mi?
Polyesterin nem emiciliği düşüktür (AB'nin anlaşmalı nem payı %1,5; pamukta %8,5) ve pamuk gibi nefes almaz, bu yüzden sıcakta terletebilir. Öte yandan bir laboratuvar çalışması, serinletmede lif türünden çok kumaşın nem yönetimi işleminin belirleyici olduğunu; işlem görmüş pamuk ve polyesterin ikisinin de ısı stresini azalttığını gösterdi.
Polyester kumaş kokar mı?
26 kişilik bir çalışmada egzersiz sonrası polyester tişörtlerin pamuğa göre daha yoğun koktuğu ve bunun farklı bakteri çoğalmasıyla ilişkili olduğu bulundu. Sık yıkama ve iyi havalandırma yardımcı olur.
Polyester çeker mi?
Polyester çekmeye dayanıklı bir liftir. Yine de tamburda yüksek ısı uygun değildir; düşük ısıda kurutup hemen çıkarmak önerilir.
Polyester tüylenir mi?
Polyesterde boncuk oluşursa güçlü lifler boncuğu kumaşa bağlı tutar ve kendiliğinden düşmez. Bu özellikle kısa elyaflı (iplik haline getirilmiş kesik lif) türlerde görülür. Ters çevirerek yıkamak sürtünmeyi azaltır.
Polyester kaliteli bir kumaş mı?
Kalite lif adından çok ipliğe, kumaş yapısına ve dikişe bağlıdır. Polyester dayanıklı ve bakımı kolay bir liftir; sıcakta konfor ise kumaşın yapısına ve kalıba göre değişir. Bkz. kaliteli kıyafet nasıl anlaşılır.
Bu kumaşın sık kullanıldığı kategoriler
Kaynaklar
- AB Yönetmeliği 1007/2011 Ek I – lif adları ve tanımları · Mevzuat · kontrol:
- AB Yönetmeliği 1007/2011 Ek IX – anlaşmalı nem payları · Mevzuat · kontrol:
- 16 CFR 303.7 – genel lif adları · Mevzuat · kontrol:
- American Fiber Manufacturers Association – Polyester · Başvuru kaynağı · kontrol:
- Encyclopedia of Clothing and Fashion – Polyester · Başvuru kaynağı · kontrol:
- Wikipedia – Pill (textile), boncuklanma · Başvuru kaynağı · kontrol:
- Zhou LY ve ark. 2007, Journal of Textile Engineering 53(3) – kumaş nem yönetimi ve ısı stresi · Akademik · kontrol:
- Callewaert C ve ark. 2014, Applied and Environmental Microbiology – polyester ve pamukta koku · Akademik · kontrol:
Hazırlayan
Buyukbeden.net Editör Ekibi; beden, kumaş, stil ve alışveriş rehberlerini hazırlar. Beden tabloları ve teknik bilgiler yalnız kaynağı gösterilerek yayımlanır, kaynağı doğrulanamayan bilgi yazılmaz.
Yayın sorumlusu: BigBang (Kurucu ve yayın sorumlusu)
Son güncelleme:
Bunu da okuyun
