İçeriğe geç
buyukbeden.net
buyukbeden.net
Rehber

Elastanlı (Likralı) Kıyafet Bakımı: Esnekliği Nasıl Korunur?

Buyukbeden.net Editör EkibiYayın sorumlusu: BigBangYayın 4 dk okuma

Kısa cevap

Elastanın düşmanları ısı, klor ve güneş ışığıdır. Elastanlı giysileri ılık suda yıkayın, klorlu ağartıcı kullanmayın, askıda veya düşük ısıda kurutun ve gerekiyorsa düşük ısıda hızlı ütüleyin. Mayoyu havuzdan sonra temiz suyla durulayın. Etiket varsa önce etikete, yoksa kumaştaki baskın life göre davranın.

Elastan neden esnekliğini kaybeder?

Elastan, kopmadan %500'ün üzerinde uzayıp neredeyse eski boyuna dönebilen bir liftir (AFMA). Bu esneme ve geri dönüş özelliği, tayttan streç jeana, toparlayıcı iç giyimden mayoya kadar pek çok giysinin rahat oturmasını sağlar. Elastan sürtünmeye, ter ve vücut yağlarına karşı dayanıklıdır; ama Encyclopedia of Clothing and Fashion'a göre ısı, ışık ve klor liften zarar görebilir.

Esnekliği kaybolmuş, torbalanmış ya da parlak teller çıkmış bir giysinin elastanı yıpranmıştır ve bu durum geri döndürülemez. Bu yüzden bakımın amacı yıpranmayı geciktirmektir.

Elastanlı giysiyi yıkamak

  1. Önce etikete bakın. The LYCRA Company, etiket yoksa giysinin baskın lifine göre yıkanmasını öneriyor (ör. %95 pamuk %5 elastan → pamuk gibi, ama ısıda ölçülü).
  2. Ilık suda, elde veya makinede yıkayın (AFMA).
  3. Klorlu ağartıcı kullanmayın. Gerekirse oksijenli ağartıcı tercih edin. American Cleaning Institute klorlu ağartıcının elastanda giderilemeyen sararma yapabileceğini belirtiyor.
  4. Taytları ve streç ürünleri ters çevirin; fermuarlı, cırt cırtlı parçalarla aynı makineye koymayın.
  5. Uzun ve sert sıkmadan kaçının; düşük devir yeterlidir.

Kurutma ve ütü

  • Askıda veya düz serip kurutun. AFMA elastan için damlatarak kurutmayı, makine kullanılıyorsa düşük sıcaklığı öneriyor.
  • Güneşte bırakmayın. Işık elastanı yıprattığı için gölgede kurutmak daha güvenlidir.
  • Kalorifer üstünde kurutmayın; yoğun ısı esnekliği azaltabilir.
  • Ütü gerekiyorsa düşük ısıda ve hızlı geçin; ütüyü bir noktada bekletmeyin (AFMA). Etiketteki tek noktalı ütü sembolü en çok 120 °C demektir.

Mayo ve havuz

The LYCRA Company'ye göre havuzdaki klor, güneşin UV ışını, ısı, vücut yağları ve güneş kremindeki yağlar korumasız elastanı yıpratır; mayo bollaşır ve sarkar. Bunu yavaşlatmak için:

  1. Havuzdan veya denizden çıkınca mayoyu bekletmeden temiz, soğuk suyla durulayın.
  2. Elde, ılık suda ve az deterjanla yıkayın; sıkmadan havluya sararak suyunu alın.
  3. Gölgede, düz serip kurutun.
  4. Sık havuza giriyorsanız klora dayanıklı olarak etiketlenmiş mayo kumaşlarını tercih edin.

Mayo seçerken beden ve kalıp için mayo ve haşema rehberi sayfasına bakabilirsiniz.

Kumaşa göre elastanlı ürün bakımı

Elastan karışımlarında bakım (her durumda önce etiket)
Ürün / karışımBakımDikkat
Tayt (pamuk veya polyester + elastan)Ters, ılık, nazik programKurutma makinesinde yüksek ısı yok
Streç jean (denim + elastan)Ters, soğuk, seyrek yıkamaYumuşatıcı ve yüksek ısı yok (Levi's)
Toparlayıcı iç giyim, sütyen (poliamid + elastan)Elde veya file torbada hassas programKlorlu ağartıcı yok, askıda kurutma
Scuba (polyester + elastan)Ilık su, kısa programDüşük ısıda ütü veya hiç ütü
Spor giyim (nem yönetimli polyester + elastan)Terli bekletmeden, ılık sudaKurutma makinesinde düşük ısı
MayoKullanımdan hemen sonra temiz suyla durulama, elde yıkamaKlor, güneş kremi ve güneş
Elastan karışımlarında bakım (her durumda önce etiket)

Esneklik seçerken de önemli

Textile World'e göre esneme oranı arttıkça asıl sorun geri dönüştür: çok esnek dar ürünler birkaç saat giyimde bollaşabilir. Bu yüzden elastan oranının yüksek olması tek başına daha uzun ömür anlamına gelmez; kumaşın yoğunluğu ve dokusu da önemlidir. Lif hakkında daha fazlası için elastan sayfasına, streç jeanin beli ve çekmesi için jean beli rahatlatma rehberine bakın.

Sık sorulan sorular

Likra ile elastan aynı şey mi?

Elastan (ABD'de spandex) lifin genel adıdır. LYCRA® ise The LYCRA Company'nin tescilli markasıdır; Türkçede 'likra' halk arasında elastanlı kumaş için kullanılır. Bakım açısından aynı kurallar geçerlidir.

Elastanlı kıyafet kurutma makinesine atılır mı?

Etiket izin veriyorsa düşük ısıda kurutulabilir; AFMA da elastan için askıda kurutmayı, makine kullanılıyorsa düşük sıcaklığı öneriyor. Yüksek ısı zamanla esnekliği azaltabilir.

Taytım neden bollaştı, dizleri torbalandı?

Elastan ısı, klor ve ışıkla zamanla yıpranır; esneme oranı yüksek dar ürünlerde geri dönüş de giyim süresince azalabilir. Yıpranmış elastan eski haline gelmez; yeni taytta yukarıdaki bakım adımları ömrü uzatır.

Mayo havuz suyundan neden bozulur?

The LYCRA Company'ye göre havuzdaki klor, güneşin UV ışını, ısı, vücut yağları ve güneş kremindeki yağlar korumasız elastanı yıpratır, mayo sarkar ve şeklini kaybeder. Havuzdan sonra mayoyu temiz suyla durulamak bu etkileri azaltır.

Elastanlı giysiye yumuşatıcı konur mu?

Elastan için yumuşatıcıyla ilgili özel bir üretici uyarısı bulamadık; ancak Levi's streç dahil jeanlerde yumuşatıcı kullanılmamasını öneriyor. En güvenli yol etiketteki talimata uymaktır.

Kaynaklar

  1. AFMA – Spandex (elastan) özellikleri ve bakımı · Başvuru kaynağı · kontrol:
  2. Encyclopedia of Clothing and Fashion – spandex · Başvuru kaynağı · kontrol:
  3. LYCRA sık sorulan sorular – bakım · Markanın resmi sitesi · kontrol:
  4. The LYCRA Company – mayo lifleri, klor ve UV etkisi · Markanın resmi sitesi · kontrol:
  5. American Cleaning Institute – klorlu ağartıcı ve elastan · Başvuru kaynağı · kontrol:
  6. Textile World – streç kumaşta geri dönüş · Başvuru kaynağı · kontrol:
  7. Levi's – denim bakım rehberi · Markanın resmi sitesi · kontrol:

Hazırlayan

Buyukbeden.net Editör Ekibi

Buyukbeden.net Editör Ekibi; beden, kumaş, stil ve alışveriş rehberlerini hazırlar. Beden tabloları ve teknik bilgiler yalnız kaynağı gösterilerek yayımlanır, kaynağı doğrulanamayan bilgi yazılmaz.

Yayın sorumlusu: BigBang (Kurucu ve yayın sorumlusu)

Son güncelleme:

Bunu da okuyun

İlgili kumaşlar

Kumaş Rehberi rehberinin tamamı